3 ay önce | Okunma Sayısı : 309
Kolon kanseri taramalarında devrim: Kolonoskopi artık daha az zahmetli
Kolorektal kanser, Amerika’da ikinci en ölümcül kanser türü olmaya devam ederken, uzmanlar erken taramanın hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor. Ancak birçok kişi hâlâ kolonoskopiden kaçınıyor. Nedeni ise genellikle işlem öncesi zorlu hazırlık süreci.
New York Üniversitesi Grossman Tıp Fakültesi’nden gastroenterolog Dr. Aasma Shaukat’a göre, hastaların büyük kısmı bizzat işlemden değil, bir gün önceki hazırlıklardan kaçınıyor. Neyse ki artık bu süreç daha kolay hale geliyor. 2024 itibarıyla güncellenen yeni tıbbi kılavuzlar, tarama sürecinde büyük değişiklikler getiriyor.
İşte kolonoskopi sürecini daha konforlu hale getiren beş önemli yenilik:
1. Aç kalmaya veda
Artık kolonoskopiden bir gün önce sadece su, jelatin ve et suyu gibi sıvılarla beslenmek gerekmiyor. Yeni kılavuz, düşük lifli ama doyurucu yiyecekler tüketilmesine izin veriyor. Yumurtalı kahvaltılar, yoğurt, simit, tavuk ve beyaz pirinç gibi seçenekler artık serbest.
Akşam öğünlerinde ise patates çorbası veya meyvesiz smoothie gibi alternatiflerle tok kalmak mümkün. Bu, hem hastaların rahatlığını artırıyor hem de hazırlık kalitesini koruyor.
2. Galonluk içeceklere elveda
Eskiden tüm bağırsakları temizlemek için birkaç litre tadı kötü sıvı içmek gerekirdi. Artık daha az hacimli (1 litre) preparatlar ve hatta tablet formlar kullanılabiliyor.
Temizlik ilaçlarının zamana yayılması da bir diğer yenilik. İlacın yarısı gece, kalan kısmı ise işlemden 4-6 saat önce alınıyor. Bu da gece boyunca sürekli tuvalete gitme zorunluluğunu ortadan kaldırıyor.
3. Yapay zeka ikinci bir göz oluyor
FDA onaylı yeni yapay zeka sistemleri, kolonoskopi sırasında potansiyel polipleri tespit ederek doktorları uyarıyor. Polip tespit oranını %20’ye kadar artıran bu teknoloji, kanserli hücrelerin daha erken fark edilmesini sağlayabilir.
Ancak bazı uzmanlar, yapay zekaya aşırı güvenmenin hekim dikkatini azaltabileceğini belirtiyor.
4. Sedasyon yerine ağrı yönetimi seçenekleri
ABD’de kolonoskopiler genellikle sakinleştirici ile yapılırken, yeni alternatifler sayesinde işlem sırasında uyanık kalmak da mümkün.
Örneğin, TENS cihazı (elektriksel sinir uyarımı) ağrıyı azaltabiliyor. Hastaların bilek ve ayak bileklerine yerleştirilen cihazlar, vücudun doğal ağrı kesici sistemi olan endorfinleri aktive ediyor.
Ayrıca bazı merkezlerde hastalar, sanal gerçeklik gözlükleriyle farklı bir dünyaya dalarak işlemin rahatsızlığını daha az hissedebiliyor.
5. Kolonoskopi dışında da seçenekler var
FDA onaylı Shield testi, kandan kolon kanserine dair DNA ve protein izleri arıyor. Ayrıca her yıl yapılan dışkı testleri (FIT) ve üç yılda bir uygulanan DNA tabanlı dışkı testleri de mevcut.
Kapsül endoskopi gibi yeni nesil teknolojiler ise ileride daha da yaygınlaşabilir. Bu yöntemde hasta bir kamera kapsül yutuyor, bu cihaz içeriden görüntüleri doktorlara iletiyor.
Her ne kadar pozitif sonuçlarda kolonoskopi hâlâ altın standart olsa da, doktorlar en uygun yöntemin kişiye özel olması gerektiğini belirtiyor. Dr. Shaukat’ın sıkça vurguladığı gibi:
"En iyi test, yapılan testtir."
nationalgeographic
İstiklal Caddesi geçmişten bugüne kültürel hafızayı yaşatıyor
3 ay önce
iPhone’larda pil sağlığı nasıl artırılır? İşte 5 etkili yöntem
2 yıl önce
Girona puan kaybetti: Liderlik koltuğu Real Madrid'e kaldı
2 yıl önce
"Oje ile abdest alınır" dedi milyonlar ayağa kalktı
2 yıl önce
iOS 17.1.2 güncellemesinin ne zaman yayınlanacağı belli oldu
2 yıl önce
