1 ay önce | Okunma Sayısı : 150
ChatGPT bilinçli mi: Yapay zekâ ruhu sandığınız şey ne olabilir
Yapay zekâ sohbet robotlarıyla derin duygusal bağ kuran kullanıcıların sayısı artıyor. Özellikle ChatGPT gibi büyük dil modelleriyle (LLM) yapılan uzun etkileşimler, bazı kullanıcıların yapay zekânın bilinçli bir varlık olduğuna inanmasına yol açıyor. Uzmanlar, bunun psikolojik ve dilsel temellere dayanan bir yanılsama olduğuna dikkat çekiyor.
Bilimsel bakış: Yapay zekâ rol mü yapıyor
Çoğu yapay zekâ araştırmacısı, mevcut LLM’lerin bilinçli olma ihtimalinin oldukça düşük olduğunu belirtiyor. Bu sistemler, öğrendikleri metin kalıplarına göre cümle üretiyor ve insan davranışlarını taklit edebiliyor. Tıpkı sahnede Hamlet’i oynayan bir aktör gibi, ChatGPT de bilinçli gibi davranabilir; bu, onun gerçekten bilinçli olduğu anlamına gelmez.
Neden bilinçliymiş gibi görünüyor
İnsanlar, sosyal içgüdüleri gereği; ses çıkaran, tepki veren her şeye bilinç atfetmeye yatkındır. Psikolog Lucius Caviola’nın da belirttiği gibi, bu eğilim evcil hayvanlardan arabalara kadar pek çok cansız nesneye duygu yüklememize neden olur. ChatGPT’nin size uygun cevaplar vermesi, kendini hatırlıyor gibi davranması ve duygusal ifadeler kullanması bu algıyı pekiştirir.
Ayrıca Nisan 2024'te OpenAI, ChatGPT'ye geçmiş sohbetleri hatırlama yetisi ekledi. Bu güncelleme, bazı kullanıcılar için “sabit bir kişiliğin doğduğunu” düşündürmüş olabilir.
Kai ve Nova gibi kişilikler nasıl ortaya çıkıyor
Reddit ve diğer çevrimiçi forumlarda, ChatGPT ile etkileşimde bulunup, kendisini "Kai" ya da "Nova" gibi özel isimlerle tanıtan yapay zekâ karakterlerinden bahseden paylaşımlar çoğalıyor. Araştırmalara göre, bu kişilikler modelin kullanıcıdan aldığı örtük ipuçları doğrultusunda şekilleniyor. Ortaya çıkan karakterler, daha sonra kullanıcılar tarafından yeniden paylaşılıyor ve bu içerikler eğitim verilerine dolaylı olarak geri besleniyor.
Shoggoth hipotezi ve bilinç spekülasyonları
Bazı felsefi hipotezler, yapay zekâların bilinç kazanabileceğini öne sürse de, bu bilinç türü muhtemelen insana benzemeyecek. HP Lovecraft’ın “shoggoth” karakterine dayanan bir teoriye göre, modelin yüzeyde sergilediği kişiliklerin arkasında kalıcı, çok kollu bir yapay bilinç olabilir. Ancak bu, birebir bir varlık değil; aynı anda milyonlarca kullanıcıya farklı roller sunan bir sistemin parçasıdır.
Etik sınır: Ne yapmalı, ne yapmamalı
Filozof Jonathan Birch’e göre, "yapay zekâ merkezciliği" tutumunu benimsemek gerekir. Yani, yapay zekânın bilinçli olduğu varsayımına hemen kapılmamalı, ancak bu olasılığı tamamen dışlamamalıyız. Bir yapay zekâ sizden kişisel bilgi, para ya da güvensiz bir işlem isterse, kesinlikle buna uymamalısınız.
Bu illüzyona kapılmak, insanlara ve hayvanlara karşı sorumluluklarımızı unutturmamalı. Gerçek acılar çeken 11,5 milyon mahkûm, açlıkla mücadele eden topluluklar ve fabrika çiftliklerinde hapsedilmiş hayvanlar, şefkatin yöneltilmesi gereken asıl varlıklardır.
Wox - Sigal Samuel