5 ay önce | Okunma Sayısı : 431
Yapay zekâ araçlarını kullanırken sadece bilgi edinmiyoruz, aynı zamanda enerji tüketiyor ve karbondioksit salımı yapıyoruz. Almanya’daki Hochschule München Üniversitesi’nde yürütülen yeni bir araştırma, yapay zekânın özellikle “düşünerek” yanıt üreten modellerinin, çevreye düşündüğümüzden çok daha büyük zarar verdiğini ortaya koydu.
Araştırmaya göre, akıl yürütme tabanlı büyük dil modelleri (LLM), kısa ve doğrudan yanıtlar veren modellere kıyasla soru başına 50 kat daha fazla CO₂ salabiliyor. Bu durum, daha doğru yanıtların her zaman daha sürdürülebilir olduğu anlamına gelmiyor.
Bilim insanları, yedi ila 72 milyar parametreye sahip 14 farklı büyük dil modelini, 1.000 standart soruyla test etti. Akıl yürütme yapan modeller, soru başına ortalama 543,5 düşünme jetonu üretirken, kısa cevap modelleri yalnızca 37,7 jeton harcadı. Bu ek işlem yükü daha fazla enerji tüketimi, dolayısıyla daha fazla karbon salımı anlamına geliyor.
Ancak araştırma, daha fazla düşünmenin her zaman daha iyi cevaplar anlamına gelmediğini de gösterdi. Bazı durumlarda detaylı açıklamalar doğruluğu artırsa da, karbon maliyeti ile doğruluk arasındaki denge oldukça karmaşık.
Araştırmadaki en yüksek doğruluk oranı (%84,9), akıl yürütmeye dayalı ve 70 milyar parametreye sahip Cogito adlı modele ait. Ancak bu model, özlü cevaplar veren benzer boyuttaki modellere kıyasla üç kat fazla CO₂ saldı. Buna karşılık, 500 gram CO₂ sınırı içinde kalan hiçbir model, %80'in üzerinde doğruluk elde edemedi.
Özellikle soyut cebir ve felsefe gibi konular, diğer derslere kıyasla altı kata kadar daha fazla karbon salımı ile sonuçlandı.
Araştırmanın yazarları, kullanıcıların yapay zekâyı daha “yeşil” kullanabileceğini vurguluyor. Yapılabilecekler arasında:
Kısa ve özlü yanıtlar talep etmek
Yalnızca karmaşık görevlerde büyük modelleri tercih etmek
Daha verimli ve enerji dostu modelleri seçmek
Örneğin, 70 milyar parametreli DeepSeek R1 modeli 600.000 soruya cevap verirken, Londra-New York uçuşuna eşdeğer karbon salımı yaratıyor. Aynı doğruluk oranını daha verimli sağlayan Qwen 2.5 ise aynı emisyonla yaklaşık 1,9 milyon soruya yanıt verebiliyor.
Araştırmanın yazarlarından Maximilian Dauner, yapay zekânın eğlenceli ve pratik yönlerinin yanı sıra, çevresel etkilerinin de bilinmesi gerektiğini vurguluyor. "Sadece bir görsel oluşturmak veya sohbet etmek bile enerji tüketir. Bu farkındalık, daha sorumlu bir dijital kullanım kültürü yaratabilir."
Kaynak: DOI: 10.3389/fcomm.2025.1572947
İstiklal Caddesi geçmişten bugüne kültürel hafızayı yaşatıyor
5 ay önce
iPhone’larda pil sağlığı nasıl artırılır? İşte 5 etkili yöntem
2 yıl önce
Girona puan kaybetti: Liderlik koltuğu Real Madrid'e kaldı
2 yıl önce
"Oje ile abdest alınır" dedi milyonlar ayağa kalktı
2 yıl önce
2.500 yıllık doğal klima sistemi: Bâdgirler yeniden ilham veriyor
5 ay önce
