3 ay önce | Okunma Sayısı : 183
ABD yarın İsrail'e verdiği tüm desteği keserse ne olur?
İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşında en büyük dayanağı olan ABD desteği, bir anda sona erse ne olurdu? Bu soruyu dört uzmana sorduk. Yanıtlar, İsrail’in askeri kapasitesinden ekonomisine, uluslararası meşruiyetinden iç siyasal dengelere kadar birçok alanda sarsıcı sonuçlara işaret ediyor.
Uluslararası tepkiler hızla artar
İsrailli siyaset bilimci Ori Goldberg'e göre, ABD’nin desteği olmadan Batılı ülkelerin çoğu İsrail'e karşı harekete geçmekte daha cesur davranır. “Herkes bekliyor ama kimse ilk adımı atmak istemiyor. ABD desteği biterse, yaptırımlar ve BM’nin 7. Bölüm yetkisi dahil olmak üzere ciddi adımlar hızla gelir” diyor.
Bölgesel güvenlik dengesi değişir
Amerikalı savunma analisti HA Hellyer, İsrail’in saldırıya uğrama riski olmadığını, ancak ABD’nin denklemden çıkmasıyla bölgesel barış için önemli bir engelin ortadan kalkacağını söylüyor. “Suriye, Lübnan ya da diğer aktörler, zaten daha fazla savaş istemiyor. Ancak ABD’nin yokluğu, İsrail’in cezasızlığını sona erdirir.”
Ekonomik sistem kırılgan hale gelir
Uzmanlara göre, İsrail’in ABD’ye ekonomik bağımlılığı çok yüksek. Özellikle teknoloji ve savunma sanayisi, ABD yardımları ve araştırma-geliştirme fonlarına sıkı sıkıya bağlı. Goldberg: “ABD desteği biterse, kısa vadede çöküş olmaz ama teknoloji sektöründe kitlesel işten çıkarmalar kaçınılmaz.”
İsrail siyaseti ne olur?
Eski hükümet danışmanı Daniel Levy, ABD’nin yokluğunun İsrail’in iç politikasındaki radikal kesimlerin etkisini azaltabileceğini belirtiyor. “ABD, İsrail sağının meşruiyet kaynağıydı. Onsuz siyasi söylemler hızla boşlukta kalır.”
Netanyahu’nun sonu gelmez mi?
Goldberg’e göre, Netanyahu siyasi zekâsıyla durumu kendi lehine çevirmeye çalışır. “Gazze’ye saldırımız, bir daha başka bir ülkeye bağımlı olmamak içindi diyebilir. Ama gücü ciddi şekilde sarsılır.”
Askeri kapasite hızla zayıflar
Hamze Attar, İsrail’in ABD olmadan bir yıl daha Gazze’de savaş yürütebileceğini, ancak savunma sistemlerinin ve mühimmat stoklarının hızla tükeneceğini söylüyor. “Demir Kubbe, F-35 jetleri, uydu desteği... Bunların çoğu ABD’nin sağladığı altyapıya bağlı. Avrupa’dan yardım alınsa bile bu desteğin kalitesine ve hızına ulaşamaz.”
Gazze ve Batı Şeria’da ne olur?
İsrail’in savaş gücü ve finansal kaynakları hızla tükenirse, uzmanlara göre ordu içinde de ciddi uyarılar gelmeye başlar. “Savaşın sürdürülmesi ekonomik ve askeri olarak imkânsız hale gelir” diyen Daniel Levy, bu noktada diplomatik baskıların belirleyici olacağını söylüyor.
İsrail izolasyona sürüklenir
Hellyer'e göre ABD’nin çekilmesi, İsrail’i Güney Afrika’nın apartheid dönemindeki gibi izole bir devlete dönüştürebilir. “O dönemde liderler değişmeyi kendi içlerinden istemediler, mecbur kaldılar. İsrail de benzer bir noktaya gelebilir.”
Haberin devamı için tıklayınız!
aljazeera